Pirinç fiyatlarının son bir ayda ikiye katlanması karşısında, üreticiler ve marketlerin bazı çevreler tarafından ‘stokçulukla’ suçlanmasına her iki cepheden de tepki geldi. Önde gelen market zincirleri, kendilerinin uzak süreli stok tutmadığını belirterek, pirinç fiyatlarının artmasında taraf olmadıklarını belirtti.Pirinç Değirmencileri Derneği (PDD) ise, spekülatif olarak pirinç fiyatlarını yükselttikleri yönündeki eleştirilerin yoğunlaşması üzerine, dün bazı gazetelere verdiği tam sayfalık ilanlarla, bu duruma karşı çıkarak, tüm yetkili organları depolarını saymaya davet etti. PDD, pirinç çeltik üretimi, ithalatı ve ihracatı alanında iş yapan firmaları bünyesinde bulunduruyor. PDD ve marketlerin konuyla ilgili görüşleri şöyle:
PDD: Stokçuluk yapmadıkPDD’nin gazete ilanında, “Biz stokçuluk, oyun kuruculuk yapmadık” denilerek, “Kapı kapı dolaşarak verdikleri spekülatif beyanatlarla halkımızı büyük bir tedirginliğin içine iten bazı kişi ve firma sahiplerini yaptıkları yanlıştan bir an önce dönmeye davet ediyoruz” ifadeleri yer aldı. İlanda, Toprak Mahsulleri Ofisi (TMO) stoklarında bulunan çeltiklerin bedelsiz olarak işlenmeye devam edildiği ve TMO’dan alınan çeltiklerden işlenen pirinçlerin de iade edildiği aktarıldı,Fiyat artışlarının küresel ısınma ve uluslararası piyasalardaki gelişmelerden kaynaklandığını belirten PDD açıklamasında, şunlar belirtildi: “Tüm tarımsal ürün maliyetlerinde ortaya çıkan artışa rağmen biz pirinç çiftçisi, sanayicisi, ithalatçısı ve ihracatçısı olarak, toptan ve perakende sektörünün talebine kesintisiz cevap verdik. Halihazırda da satışlarımız devam etmektedir.”
MARKETLER: Yüksek stok tutmayızReal Hipermarketleri Genel Müdürü Ulf Groth: Son bir ayda pirinç fiyatları firma bazında iki veya üç kez değişti. Baldo pirinç fiyatları yaklaşık olarak yüzde 40 civarında artarken, ithal pirinçte bu artış yüzde 80-90’ları buldu. Normal şartlar altında bizler ağırlıklı olarak raf stokları ve 4-5 haftalık depo stokuyla çalışırız. Toplam pazar içerisinde organize ticaret satışlarının oranı, piyasa fiyatlarını yönlendirmeye yetecek kadar yüksek değil. Son fiyat hareketleri nedeniyle, değil genel fiyatları yükseltmek, tam tersine kâr marjlarımızı daha aşağıya çekerek satış yapmak zorunda kaldık.
KİM Genel Müdürü Tufan Özçit: Son bir ay içinde pirinç fiyatlarına değişik oranlarda 5 defa zam geldi. Pirinç fiyatlarına çeşitlerine göre bu dönemde yüzde 55 - 70 oranları arasında zam geldi. Stoklarımızda her zaman 15 günlük malımız olur. Zaten daha fazlasını almak havaların ısındığı şu günlerde saklama koşulları açısından mümkün değil. Bu ürünü satan üreticiler ve toptancılar da fiyatın yükseleceğini bizden daha önce öğrendiklerinden eski fiyatlı fazla mal satmak istememektedir. Buna göre, iddia edildiği gibi marketlerin stok yaparak yüksek fiyattan ürünleri sattığı söylemi doğru değildir.
CarrefourSA yetkilileri: Üreticilerden gelen fiyat artış talepleri ortalama yüzde 70 olduğu halde, bizdeki fiyat artışları yaklaşık yüzde 22 olmuştur. Toptan piyasada en iyi kalite baldo pirinç KG fiyatı 4 YTL iken, en kaliteli baldo pirinç Reis Gönen Baldo’nun marketlerimizdeki kg satış fiyatı 1 Mayıs’a kadar 3.92 YTL olarak sabitlenmiştir. Carrefour marka 1 kg’lık pilavlık pirinç mağazalarımızda 3.55 YTL’den satılmaktadır.
Metro yetkilileri: Pirinç fiyatları son bir ayda üç kez değişti. Artışın büyük oranı yaklaşık yüzde 70’i bu ay içerisinde gerçekleşti. Örneğin Osmancık pirinç satış fiyatı 1.28 YTL’den 2.82’ye çıktı. Stoklarımızda en fazla bir haftalık ihtiyacımızı görecek kadar pirinç vardır. Pirinç, değirmenciler ve üreticilerin elinde çeltik olarak depo edilir.
BM: Erzakta sıkıntı yaşanabilirBirleşmiş Milletlar (BM) Dünya Gıda Programı Asya direktörü Tony Banbury, gıda fiyatlarında artışla ilgili olarak, Asya’da bazı ülkelerin uyguladığı ihracat yasaklarının erzakların teminini imkânsız kılabileceğini söyledi. Banbury, gıda fiyatlarındaki artışın, örgütün Asya programının maliyetine 160 milyon dolar eklediğini belirtirken, buğday üreticisi Pakistan ve pirinç üreticisi Vietnam gibi ülkelerin, yüksek fiyatların halk üzerindeki etkisini yumuşatmak için ihracatı yasakladığını, bunun da erzaklarla ilgili endişeye yol açtığını kaydetti. AA